Gelezen door: Greet (98 boeken)

De cover is heel simpel en mooi. De atlas heeft een mooie ondertitel. ‘Vijftig eilanden waar ik nooit ben geweest en nooit zal komen.’ Dit boek is werkelijk een atlas met kaarten van de eilanden in. Maar tevens ook een roman. Judith Schalansky verzamelde over deze vijftig eilanden informatie. Verhalen die verteld zijn door mensen die het eiland bezocht hebben of door mensen die iemand kennen die er geweest is. Het zijn non-fictie verhalen, verslagen, feiten die tot een verhaal gemaakt worden zodat het ook weer fictie is. Ze heeft zelf niks verzonnen.

Het boek start met een heel uitgebreid voorwoord over haar ervaring met atlassen en het is op een heel poëtische en grappige manier beschreven. Ze noemt met een lach het vingerreizen in een atlas een erotisch gebaar en de reliëf globe de pornografische tegenhanger. Verder vertelt ze over de cartografie en het wereldbeeld van de mens. Volgens mij zou Mercator dit graag lezen. Ze doet een poging om de cartografie tot de poëtische genres te laten rekenen en de atlas tot de schone letteren. De oorspronkelijke benaming van de atlas is ‘Theatrum orbis terrarum’ wat betekent ‘theater van de wereld’. Klinkt ook heel poëtisch.

Dit is een prachtig boek, meer dan een doorsnee atlas. Een atlas met een absolute meerwaarde. Ik ben vooral versteld van de manier waarop wij omgaan met die afgelegen eilanden. Hoe de mensen daar leven en hun eigen invulling gegeven hebben aan hun maatschappij en hoe die verschilt van de onze. Ook de tussenkomst van onze gewoonten op het leven op een afgelegen eiland. Wat doet het leven op een verlaten eiland met een mens. Kortom een boek dat aanzet tot denken, filosoferen over onze aarde onze tussenkomst als mens. Een boek dat je vast neemt om weg te dromen naar een onbekend eiland om even helemaal van de wereld te zijn. Een uniek boek. Ik heb heerlijk genoten en ga het blijven doen.

Gelezen door: Dirk Similon (135 boeken)

Citaat: "(over het eiland Pingelap in Micronesië) Zelfs de varkens zijn hier zwart-wit, het is alsof de dieren voor hen gemaakt zijn - voor de Pingelapezen die geen kleuren kunnen zien. Niet het vurige purper van de zonsondergang, niet het azuur van de oceaan, niet het stralend felle geel van de rijpe papaja en niet het zware blijvende groen van de dichte jungle van broodbomen, kokospalmen en mangroven.// Schuld daaraan zijn een minuscule mutatie op chromosoom nummer acht en de typhoon Liengkieki, die eeuwen geleden het eiland heeft verwoest."

Cadeau-, nachtkastje- en salontafelboek voor de liefhebber van mooie, merkwaardige boeken. Bleekblauwe hardcover-omslag, mooi groot lettertype, oranje bladzijdenrand. Een hebbeding met interessante wetenswaardigheden over onbekende en echt wel erg ver afgelegen eilanden. Per twee pagina's wordt één eiland 'behandeld'. Een bladzijde met de coördinaten, omvang, de vermelding van het aantal bewoners (of onbewoond), enz. maar vooral een verhaal, enkele beschouwingen, een merkwaardige gebeurtenis. Rechts een bladvullende echte kaart op schaal (met van die rasterstipjes zoals in oude atlassen). Kortom véél lees- en kijklekkers!

Gelezen door: Theo Schippers (104 boeken)

Citaat: "(Over de pinguïns op eiland Macquarie, Australië) Nog nooit heeft hij zo'n geschreeuw en gepiep gehoord, en hij had het niet voor mogelijk gehouden dat zo'n gevederd volkje zoveel herrie zou kunnen maken. Van alle kanten happen ze naar hem, bijten zich vast in zijn broek, knabbelen driftig in zijn vlees, zodat hij achteruitdeinst, in het nauw gedreven. Met bleke buiken, sombere gezichten en uitgestrekte snavels omsingelen de gedaanten de indringer. Steeds meer vogels komen dichterbij - rechtop, onverstoorbaar en met waardige schreden als van strenge rectoren - totdat Henry Eld in het zwart-witte veld geheel is verdwenen."

Het boek is niet goedkoop maar wel mooi uitgegeven. Hardcover, kwaliteitsvol papier, mooie lay-out. Je koopt het dus ook om het in huis te hebben, als een echte atlas.

Dan krijg je vijftig kaarten van vijftig eilanden. Die staan vol met enigmatische plaatsnamen die doen wegdromen, je kan de kreken zien, de oceaan errond, de hoogtes en laagtes. Er is ook een verklarende woordenlijst zodat je de plaatsnamen iets beter kan begrijpen. Visuele mensen dromen hier makkelijk bij weg.

Elk van de vijftig eilanden krijgt een anecdote mee. Stel je hier vooral geen idyllische toestanden van zon, naakte meisjes en cocktails in strandstoelen voor. Niet altijd, maar bijna altijd zijn de anecdotes gruwelijk. Pinguïns die een ontdekkingsreiziger opeten, schipbreuken, hongersnoden, dierenmishandelingen door onderzoekers, eilanden met kernproeven, of volgestouwd met gevangenen of zieken, of met slaven... Schalansky schrijft de feiten nauwgezet op, en net daardoor worden ze heel erg grappig.
Maar hoe strikt realistisch ze schrijft, Schalansky gebruikt wel een zeer poëtisch taalgebruik.
Het is echt genieten van rauwe realiteit, zwarte humor en poëzie in één.

Een minpunt vond ik dat er niets meer verteld wordt dan de anecdote over het eiland. Daardoor kennen we vaak flora en fauna van de eilanden niet. Ook spelen de anecdotes zich vaak af in lang vervlogen tijden. Maar ze maken mij nieuwsgierig naar hoe het eiland er nu uitziet. En daar krijgen we lang niet altijd een antwoord op, en dat vond ik jammer.
Dat weerhoudt me niet om te zeggen dat dit een heel bijzonder en goed boek is.