Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "Waarom hebt gij mij niet laten gaan voorgoed naar het nachtgebied van mijn bestaan, door wallen van waanzin afgezet in watten van duisternis ingebed, overkoepeld met een stolp van kou, waarin elk trillen bevriezen zou, waarin glanzen tot grauw, muziek tot stilte verstijven zou? (uit ‘Nachtgebied’, Horror Cœli en andere gedichten, 1946)"

Hermans schreef in zijn leven niet veel poëzie: slechts ruim honderd gedichten, die in een relatief korte periode in een vroege fase van Hermans' schrijverschap ontstonden. Zijn eerste gedicht publiceerde hij in 1939 in de schoolkrant, het laatste gedateerde is van 1953. Al een paar jaar eerder, in 1950, had hij aan Simon Vinkenoog geschreven: 'Over de dichter W.F.H. kan ik je niet inlichten, doordien zijn poëzie mij sinds lang niet meer interesseert.'

Hermans publiceerde vier bundels poëzie. In 1944 verscheen in een kleine oplage in eigen beheer Kussen door een rag van woorden, in 1946 Horror Coeli en andere gedichten, in 1948 Hypnodrome. Gedichten en in 1968 Overgebleven gedichten. Blijkens het commentaar achterin zijn Volledige Werken, deel 9 was Hermans zelf later in zijn carrière ook niet meer zo te spreken over zijn dichtwerk. Hermans zei in 1982 in een interview: ‘Ik ben overigens van mening dat het verzen schrijven maar helemaal moet worden afgeschaft. Een mensenleeftijd is niet voldoende om alle goede verzen die [buiten Nederland] geschreven zijn, te lezen.’ En de mooiste uitspraak is die waarin hij zegt dat hij soms het gevoel heeft dat deze gedichten, vooral de oudste, niet door hemzelf geschreven zijn, maar door een door hem verzonnen romanfiguur uit een roman die in de pen gebleven is.

Hermans’ grote schrijftalent straalt voor mij toch ook door zijn in gedichten al denken bepaalde critici en hijzelf daar anders over. Hoewel Hermans late poëzie, met name de Overgebleven gedichten lichter en geestiger van aard is dan zijn eerdere werk, zijn de gedichten nooit wezenlijk van klankkleur veranderd. Dat Hermans' poëzie nog overeind is gebleven, komt wellicht door het alledaagse taalgebruik. Dat geldt vooral voor de gedichten met een licht surrealistische inborst.