Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "En vergeleken met die zee van Barcelona, waarin nu zandkorrels als goudstof twinkelen en fonkelen, is de winterzee van Oostende een vissersweduwe die ook op zonovergoten dagen als deze de journalisten voor Café Medusa niet spaart voor haar klaagzang."

Maria van Barcelona, de vijfde roman, van Bart Koubaa kan je onder vanalles rangschikken, maar is vast en zeker een anarchistische getinte ode aan de stad uit de titel. Je kan het boek beschouwen als een maatschappijkritische satire op het non-event dat de varkensgriephype was. Maar je kan het ook markeren als een essayistische bespiegeling over licht en vrijheid in het Catalaanse Barcelona versus Belgische duisternis en bekrompenheid in het grijze Oostende.

Maria van Barcelona van het gelijknamige boek krijgt uitgebreid de tijd om Koubaas fascinatie voor die stad te ventileren, maar toch trekt Maria naar Gent, dat van alle Vlaamse steden nog het meest op Barcelona lijkt, aldus de verteller. Ze wil aan de plaatselijke kunsthogeschool een project maken rond het belang van de fotografische blik. Professor Guardiola, haar mentor met de naam van een Barcelonese stervoetballer, had haar danig onder de indruk gebracht met de stelling dat 'we veranderen door te kijken'.

Maria komt uiteindelijk terecht in Oostende - 'een golf die uit een fles werd bevrijd' - om er als prostituee te werken én beschuldigd te worden van de verspreiding van een virus dat mensen doet balken als een ezel voordat ze sterven. Een politie-inspecteur verhoort haar en zo vormt Maria's reconstructie van het gebeurde de hoofdmoot van deze roman. In de eerste plaats is er de presentatie door de ik-figuur, die een intermezzo vormt in het eigenlijke verhaal. Dat heeft de vorm van een verhoor, hoewel het een bizar verhoor is, beginnend vóór de toehoorders aanwezig zijn en doorgaand als een daarvan in slaap is gevallen.

In dit deel van het boek geeft een tweede ik-figuur, de steeds dronkener wordende Maria, haar visie op een reeks gebeurtenissen. Niet alleen de commentaren van de verteller, maar ook enkele bewijsstukken en gebeden onderbreken haar relaas. Pas aan het einde wordt duidelijk waarom Maria is gearresteerd: iets wat je eerder aan het begin zou hebben verwacht.

Koubaa laat zijn roman alle kanten uitgaan. Het is een virtuoze wervelwind aan ideeën, gebeurtenissen en actuele gebeurtenissen met een persiflagelaagje. Boeiend zijn de associaties waarmee Koubaa het verhaal opbouwt. Koubaa’s stilistische bravoure én virtuositeit maken Maria van Barcelona een goed maar geen gemakkelijk boek.