Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "Ik geef toe dat hij in die tijd ruimhartig was; hij nam me in huis, bood me alles aan wat hij had, gaf me te eten en we neukten tot we niet meer konden en hij gaf me te drinken tot de pastis me de oren uit kwam."

In "Paris-Austerlitz' van Rafael Chirbes kijkt een jonge schilder uit de gegoede middenklasse van Madrid terug op zijn verhouding met Michel, een wat oudere arbeider, in Parijs. Zelf was de schilder op de bonnefooi naar Parijs gegaan om zich los te maken van zijn familie. Michel biedt hem zijn bescheiden onderkomen, zijn bed en zijn liefde. Onbezorgd en gelukkig zijn ze samen. Tot de tegenstellingen toch te groot blijken: afkomst, opvoeding en leeftijd gaan in de weg zitten, en aan de onschuld komt een eind. En nu ligt Michel, die de jongeman redde van de eenzaamheid en hem zijn trots teruggaf, in het ziekenhuis. Ingedikt tot het uiterste, schreef Chirbes met Paris-Austerlitz een intense roman over de liefde.

Recensie(s) Rafael Chirbes (1949-2015) gaf in een indrukkende serie romans - waarvan de meeste in het Nederlands werden vertaald - een pessimistisch beeld van bijna een eeuw Spaanse geschiedenis. Postuum stuurde Rafaël Chirbes nog een bijzondere Parijse homoroman Paris-Austerlitz de wereld in. Toch werd deze auteur vooral bekend door zijn doorwrochtn werk over het leven onder dictator Franco en de overgang naar de democratie, zoals in de trilogie La larga marcha (1996), La caída de Madrid (2000) en Los viejos amigos (2003). Toch beleefde Chirbes pas zijn publieksdoorbraak met het door Canal Plus succesrijke verfilmde Crematorio (2007), over de zeepbel van de Spaanse immobiliënsector.

Met de deze postuum verschenen novelle Paris-Austerlitz schreef Rafael Chirbes een tedere roman over de gecompliceerde liefde tussen een jonge Spanjaard en een onstuimige, oudere fabrieksarbeider. Het is het daarmee het mooi slotakkoord van zijn belangrijke oeuvre. Een jonge Spanjaard uit een gegoede familie die in Parijs carrière probeert te maken als schilder. Hij blikt terug op zijn op de klippen gelopen verhouding met Michel, een Franse arbeider van middelbare leeftijd die met terminaile aids in een ziekenhuis ligt. Niet alleen de karakters van de mannen, maar ook de culturele en economische verschillen tussen de twee staan hun verhouding in de weg. De aantrekkingskracht tussen de verfijnde Spaanse burgermanszoon en de uit Normandië afkomstige werkman is aanvankelijk wel zeer heftig en elektriserend. Erotiek en ongeremde seks domineren.

Vanaf hun eerste ontmoeting in een Parijs' restaurant, laat de Spanjaard zich op sleeptouw nemen door Michel, die de kost verdient in een fabriek in Ivry. Na geleverde arbeid hangt hij het liefst in de kroegen rond, biljart hij en soupeert hij zijn loon op. Michels kleine maar onstuimige universum is overzichtelijk. Maar wanneer de Spanjaard na de dood van zijn vader uit Madrid terugkeert met een kleine erfenis op zak, lijkt de veer van de Parijse hongerromantiek gebroken. Argwaan steekt de kop op, jaloezie neemt hand over hand toe. De Spanjaard voelt zich beklemd in de krappe woonruimte en beperkt in zijn mentale bewegingsvrijheid. Tegelijk begint Michels brute lichamelijke opdringerigheid, hem tegen te steken. Hij besluit zijn schildersambities verder uit te leven en gaat - weliswaar in hetzelfde pand - op zichzelf wonen. Michel verteert de evolutie van een relatie naar een vriendschap moeilijk. Zonder seks zijn de afspraken een kwelling voor hem. Aan de hand van flashbacks - wanneer hij de zieltogende maar soms ook rebelse Michel in het Hopitâl Saint-Louis opzoekt - reconstrueert de Spanjaard de tumultueuze relatie. Chirbes schreef met Paris-Austerlitz een broze maar wel kippenvelverwekkende roman, een ode aan een wegkwijnend leven en liefde, waaruit een milde zwaarmoedigheid opstijgt. De schrijnende aftakeling van Michel - met alle agressiviteit en onmacht - zijn heel sterk weergegeven.