Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "De foto’s die me het diepst raken zie ik niet. Niet als foto tenminste. Ik zie wat erop staat en zonder dat ik besef dat ik naar een foto kijk, vraag ik me af: wat gebeurt daar?”. "

Vanaf 26 januari 2018 tot en met 2 september was in het Joods Historisch Museum een overzicht te zien van het werk van de Amsterdams-joodse fotograaf Maria Austria, een van de belangrijkste fotografen in Nederland uit de twintigste eeuw. In Maria Austria. Leven voor de fotografie wordt voor het eerst een totaalbeeld getoond van haar omvangrijke en veelzijdige oeuvre uit de jaren 1930 tot 1975. Ook de joodse aspecten van haar leven en werk krijgen nu aandacht, onder andere met een fotoserie van het verlaten en onttakelde Achterhuis uit 1954. Martien Frijns maakte dan weer over de fotografe Maria Austria een Martien Frijns maakte over de fotografe Maria Austria een boek van maar liefst 780 pagina’s dik, dat een tamelijk ongebruikelijke opzet heeft voor een fotoboek – je wordt chronologisch door het leven van Maria Austria geleid, en krijgt door begeleidende teksten een goed inzicht in deze bijzondere fotografe. Het grootste deel van de foto’s is zwart-wit, maar ze zijn allemaal even betoverend. Maria Austria (1915-1975) kreeg haar grootste bekendheid als vernieuwend fotograaf van het experimentele en avant-gardistische theater van de jaren zestig en zeventig. Minder bekend is dat ze in de naoorlogse decennia ook talloze sociaal-documentaire reportages maakte over de wederopbouw en dat ze gespecialiseerd was in portretten. Maria Austria’s fotografie had een opmerkelijk grote reikwijdte. Op de podia van toneel, ballet en opera voelde ze zich net zo op haar gemak als bij gewone mensen thuis of in de fabriek. Ze was een documentalist van de geschiedenis in al zijn rijke gelaagdheid. In de tentoonstelling zijn ruim 250 foto’s (vintage en nieuwe drukken), kranten, tijdschriften, boeken, en persoonlijke documenten te zien. De jarenlange research van Martien Frijns, AFdH-uitgever, voor zijn boek Maria Austria, fotografe, vormt de basis voor de tentoonstelling. Het boek komt tegelijk met de tentoonstelling uit en omvat 768 pagina’s, waarvan ruim 600 pagina’s met Austria’s foto’s. Frijns ontdekte veel onbekende foto’s die het bestaande beeld van Maria Austria hebben bijgesteld.Haar foto’s vallen niet meteen op door technische hoogstandjes, of door kunstzinnige uitspattingen, maar wel door de juiste kijk op dingen. Je kijkt door de ogen van Maria Austria, en deze vrouw kon gewoon heel goed kijken, en wist je altijd een foto binnen te lokken. Maria Austria was een fotografe met een pittig leven, die heel goed wist wat ze wilde en die onafhankelijk was en fotografie als passie had. Ze werkte onvoorstelbaar hard, en haar fotografie is altijd direct, zonder flauwekul, om het zo maar te zeggen. Dit boek is dan ook een biografie in foto’s. Het Achterhuis en Otto Frank, de Watersnoodramp, het theater, musici en componisten, de balletwereld, de beeldende kunst, het Holland Festival, Josephine Baker, de Zesdaagse Oorlog – Austria was erbij en legde het vast op haar eigen onmiskenbare en zeer herkenbare manier, met Rolleiflex en Leica. Frijns praatte met familie, collega’s en vrienden en maakte gebruik van brieven en archiefmateriaal. De teksten die dat allemaal opleverde, aangevuld met de citaten die elk hoofdstuk voorafgaan (er zijn meer citaten van anderen zoals dat citaat van Aarsman) maken van dit fotoboek, een voorbeeldige monografie en de perfecte kennismaking met fotografe Maria Austria.