Tom is dood

Gelezen door: pientje de jong (2 boeken)

Citaat: "Eerst heette hij Tom Winter, nu heet hij Tom is dood."

Tien jaar na de dood van haar vierjarige zoontje merkt een moeder dat ze op een dag even niet aan hem heeft gedacht. Uit angst hem te vergeten besluit ze het verhaal op te schrijven van Tom, een jongetje dat voor altijd 1 meter en 16 kilo zal zijn.
Ze onderzoekt en beschrijft elk belangwekkend detail van zijn korte leven, de pijn en het lijden na zijn dood, en zijn nog altijd voelbare aanwezigheid in de hoop het onbestaanbare terug te kunnen draaien. Keer op keer stelt de moeder zich de onmogelijkste vragen: 'Zou hij ook zijn gestorven als hij niet Tom had geheten, als hij niet het middelste kind van drie was geweest of niet op dit adres had gewoond?’
Ze lijdt onder het schuldgevoel dat ze de mogelijke voortekenen van zijn dood over het hoofd heeft gezien: ‘het moment waarop de wereld de verkeerde kant op begon te draaien en de tijd terugstroomde naar de bron’.

Niets laat zich zo moeilijk beschrijven als de dood van een geliefde. Niets ook wat er zo om schreeuwt in woorden te worden gevat als de wanhoop, de ontreddering, het onbegrip en de leegte die de dood achterlaat. En dat is wat de moeder van Tom –en dus de auteur, haar schepper– probeert te doen: woorden vinden voor iets waar niet mee te leven valt. Taal als geneesmiddel.

Tom is dood is een fenomenale roman, gevat in prachtige taal. En natuurlijk diep aangrijpend – hoewel zo’n kwalificatie te algemeen is en geen recht doet aan de pijnlijk precieze manier waarop Marie Darrieussecq de pijn van Toms moeder tot op het bot wil ontleden.