Gelezen door: Mia (100 boeken)

Citaat: "Het kolossale kind zit, met een breipriem onder de oksel geklemd, de ander stug manipulerend, heel langzaam met de wol te bricoleren. Ze is een en al concentratie. Met de tong uit haar mond houdt ze het breiwerk - een lange, smalle, beduimelde strook, een sjaal wellicht - bij elke steek telkens weer tot vlak voor haar ogen, terwijl ze op normale afstand de draad om de pennen legt en doorhaalt. Het gaat ongelooflijk moeizaam en het resultaat is niet om aan te zien, maar het is inderdaad breien wat ze doet!(p179)"

Viersprong is de naam van een deftig pension, uitgebaat door vier zussen: Mariëtte (Jet), Louise (Wiske), Estelle (Stella) en Judith. Mariëtte is de oudste en de baas, Louise is een verschrompeld kwezeltje, Estelle is de vlinderachtige schoonheid en Judith is gewoon de jongste en onttrekt zich al wat makkelijker aan de wetten van het huis.

We bevinden ons in een Vlaams stadje. Het verhaal begint in 1963 en kabbelt enkele jaren verder. De gasten zijn twee Italiaanse gastarbeiders, een handelsreiziger, een wetenschapper, een weduwe van een majoor, een Nederlandse ingenieur op wie Estelle een oogje heeft, een geheimzinnige Russische en op het einde nog een bouwpromotor. En dan is er nog meneer Maurice, de klusjesman, met zijn zwaar mentaal gehandicapte dochter Odette. Genoeg variatie om de wereld binnen te halen voor de zussen, maar ook voor de lezer.

Alles draait om de zussen, hun onderlinge relaties, hun zoeken naar geluk en stabiliteit in een mannenwereld. Mariëtte en Estelle zijn de twee protagonisten. Mariette is streng, zelfstandig, maar ook hypocriet. Ze heeft een geheime relatie met een van de Italianen. Ook in die relatie is zij de baas. Estelle is labiel, op zoek naar liefde, naar aandacht.

Je weet niet goed waarom de zussen zijn zoals ze zijn. Van Louise weten we dat ze zwaar ziek geweest is en als een wrak uit die ziekte gekomen is. Waarom is Mariëtte zo streng? Voelt ze zich als oudste verantwoordelijk? Waarom zijn de vier zussen überhaupt bij elkaar gebleven? Waarom is er niemand getrouwd? Heeft er niemand gestudeerd? Met een arts als vader had je toch verwacht dat minstens één dochter voor onderwijzeres had gestudeerd? Dat weten we niet. We zien alleen dat ze erg op zichzelf zijn en hun mannetje kunnen staan (soms al eens wat minder, zie de hilarische scène met de kip). In dat opzicht zijn ze misschien een beeld van de veranderende maatschappij: vier onafhankelijke vrouwen die voor zichzelf kunnen zorgen. We blijven bijna claustrofobisch binnen de muren van het pension. De 'clash' tussen de twee protagonisten komt er niet echt. Op het einde komt er wel nog een speciale wending...

Het boek is in een soms sappig Vlaams geschreven. Ik vermoed dat Nederlandse lezers hiervan zullen genieten. Als je deze couleur locale weglaat, blijft er niet veel over aan mooi of inspirerend taalgebruik. Het steeds terugkerende speekselsisje van Louise ging mij op den duur irriteren. De gesprekken tussen de tafelgasten dienen vaak om de tijdsgeest op te roepen, maar zijn vooral naar het einde toe te langdradig.

Het boek liet me van ver denken aan 'Tantes' van Cyriel Buysse, maar dan vriendelijker, minder aangrijpend. Louise is een kwezel, maar niet hardvochtig, Mariëtte is streng, maar toch begaan, Judith zoekt naar een leven buiten het pension en Estelle zou je kunnen vergelijken met het nichtje dat gek wordt. Estelle wordt echter niet gek;ze vindt uiteindelijk een doel in haar leven. Alleen Odette ontroert echt.

Het verhaal speelt zich af in de jaren '60 van vorige eeuw; een tijd waarin ik zelf jong was. 'Toen was geluk nog heel gewoon', maar niet heus. Je krijgt hier een beeld van het alledaagse, niet spectaculaire leven: bekrompen, maar ook met geloof in vooruitgang. De zussen staan op een viersprong, maar het lijkt wel dat ze ter plaatse zullen blijven trappelen...