Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "Wat blijft/ Wat blijft/ worden voor geliefden de kaarsen van onze /dagen aangestoken?/ welke woorden blijven/ uit de woordenboeken van onze ingewanden en/ ledematen uit onze legenden van een ver verleden?/ Wat blijft/ behalve wat onze moordenaars zeiden:/ wij schreven ons verlangen met bittere inkt / leefden zonder wijsheid/ en woonden in een gedicht/"

De dichter Adonis werd als Ali Ahmad Said Esber in 1930 in het westen van Syrië geboren. Hij oefent een grote invloed uit op de hedendaagse Arabische poëzie. In 2011 won hij in Duitsland de prestigieuze Goethe-prijs en hij wordt regelmatig genoemd als Nobelprijskandidaat. Adonis beweegt zich tussen Oost en West, tussen traditie en moderniteit, en laat ze met elkaar in dialoog treden. Hij wordt bewonderd om zijn stijl die, hoewel geënt op de klassieke Arabische dichters, breekt met de gewortelde ideeën over metafoor en beelden en zo zijn verfrissende denkbeelden en zijn kritische geluid over de Arabische samenleving uitstekend weerspiegelt. Sinds 1985 woont Adonis in Parijs.
Vreemd genoeg was er van zijn werk nog geen vertaling in het Nederlands verschenen. De vertalers Kees Nijland en Assad Jaber verhielpen aan dit euvel door een schitterende eerste bloemlezing in het Nederlands van zijn werk op de markt te brengen en maakten een degelijke selectie uit zijn omvangrijke oeuvre.
Ook al is Adonis onbetwistbaar een groot kenner van de Franse poëzie, toch blijft hij schrijven in zijn geliefde Arabisch. Hij noemt zichzelf een Arabier als mens én als dichter. In Libanon stichte hij twee literaire tijdschriften, waarin hij ruimte laat voor de experimentele poëzie in het Arabisch. Hij zal telkens opnieuw proberen de grote traditie van de Arabische poëzie te verbinden met de moderne, westerse stromingen van de twintigste eeuwse poëzie, in de eerste plaats de Franse. Voor Adonis zijn juist de vergeten, de verguisde, de verdoemde dichters de belangrijkste en het maakt hem natuurlijk niet uit of ze stammen uit pre-islamitische tijden. Libanon wordt verscheurd door burgeroorlog.
Op den duur moet Adonis vrezen voor zijn leven. Hij vlucht weg in 1980 en vestigt zich definitief in Parijs. Dankzij Franse vertalingen breekt hij nu ook door in het Westen. Hij bouwt onvermoeibaar bruggen, tussen oost en west, tussen traditie en moderniteit. Zijn essay over soefisme en surrealisme is op dat gebied baanbrekend. Volgens Adonis hebben het oeroude soefisme, die mystieke stroming in de islam, en het surrealisme, dat vreemde kind van de twintigste eeuw, niet alleen een gemeenschappelijke oorsprong, maar ook nog eens gemeenschappelijke doeleinden. Soefisten én surrealisten zoeken op parallelle paden naar het verborgene van de existentie. Heilige extase en het ontredderen van de zintuigen liggen vlak bij elkaar.
Voor deze bundel schreef Ahmed Aboutaleb, burgervader van Rotterdam het voorwoord.Ahmed Aboutaleb voelt zich verwant met Adonis en hij vindt hem een fascinerende man, waarvoor geen plek is in de Arabische wereld. Zoals er voor veel dichters geen plek is, omdat ze zich verzetten tegen de macht. Dichters zijn bedreigend voor machthebbers. Daarom willen die de dichter het liefst het zwijgen opleggen of deporteren.
De nu verschenen bloemlezing omvat een grote verscheidenheid aan gedichten. Van vijfregelige versjes tot pagina's lange, lyrische ontboezemingen. Opmerkelijk genoeg ligt juist daar Adonis' kracht. En wat meer is zijn gedichten openen vensters op verschillende werelden en voeren een dialoog. André Oyen