Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "Boontje komt om zijn loontje, vroeg of laat komt boontje altijd om zijn loontje. Niemand ontsnapt, ook zij is er niet aan ontsnapt, maar nu heeft ze betaald wat betaald diende te worden. De rekening is vereffend. Tot de bodem is de kelk met bitter brouwsel leeggedronken."

Vanaf haar eerste boek 'Een zuil van zout' volg ik Kristien Hemmerechts (1955) en ik volg haar nog steeds. Ze heeft een rijk, apart oeuvre, dat bestaat uit romans, verhalenbundels en autobiografische essays. Ze werd bekroond met onder andere de Frans Kellendonk-prijs en de Prijs van de Vlaamse Gemeenschap. Het succes van uiteenlopende boeken als Wit zand, Taal zonder mij (1997), Gitte (2011), Kronkelpaden van het geheugen (2012) en de afschuw van sommigen voor De vrouw die de honden eten gaf (2014) lijkt soms paradoxaal maar is wel tekenend voor het werk van deze auteur. In het hele werk van Kristien Hemmerechts staat het hele vrouwelijk denken en handelen centraal en verkent de auteur op haar efficiënte wijze rolpatronen en de seksuele moraal, onderwerpen waarvan we soms denken dat ze al tot op het bot ontleed zijn, maar wat in werkelijkheid helemaal niet lijkt te kloppen.

Dat blijkt ook weer uit haar nieuwe roman Alles verandert, een spiegelroman van J.M. Coetzees In ongenade. Coetzees hoofdpersoon, David Lurie, wordt nu vertolkt door Iris Verdonck, een professor die verliefd wordt op een van haar studentes. Iris Verdonck kan met trots terugblikken op een rijke carrière en een onstuimig liefdesleven. Alles, of bijna alles, in haar leven lijkt gesmeerd te lopen, tot op een fatale dag een mooie, raadselachtige studente haar het hoofd op hol brengt. In roekeloze overgave gooit ze haar principes en haar autoriteit overboord. De gevolgen zijn nauwelijks te overzien, en Iris dreigt alles te verliezen waar ze jaren voor gevochten heeft. Iris, heeft een identiteit voor zichzelf opgebouwd op basis van haar professionele succes. Maar door zich door haar gevoelens te laten overheersen barst haar professionele en correcte imago. Ze is getekend en het duurt even voor ze dat inziet en aanvaardt dat alles veranderd is. En ze moet onder ogen zien dat niemand haar eigenlijk nodig heeft. Haar leerlingen niet, de universiteit niet, haar kinderen niet en de wereld al helemaal niet.

Alles verandert is een roman die rolpatronen fileert en de moraal ter discussie stelt, maar die In ongenade, de roman waarvoor Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee de Booker Prize ontving in literaire waarde zeker niet aanvalt. Door de rollen van juist deze roman om te draaien, kent de lezer het verhaal in grote trekken en kan hij zich des te beter focussen op de geslachtsverschuiving waar het over gaat.

Met ‘Alles verandert’ schreef Kristien Hemmerechts een geniale roman, die de lezer met de neus op de feiten drukt van de uiterst belangrijke rol die gender speelt in de wereldliteratuur. Daar waar Coetzee zich verder verdiepte in de veranderingen van Zuid-Afrika richt Kristien Hemmerechts zich in haar spiegelingen op de omwentelingen die Europa in snel tempo kende.

Gelezen door: Peter Geiregat (479 boeken)

Mooi.Na jaren lees ik nog eens een boek van Hemmerechts. Het verhaal boeit, zit goed in elkaar met de verwijzingen naar Lolita en In ongenade. Wie de boeken kent, weet een beetje wat er komen gaat...