Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "Het wielerpeloton is de maatschappij in de overtreffende trap, die onder een vergrootglas wordt bekeken."

Pieter Winsemius (1942) is een Nederlandse bedrijfskundige, publicist en voormalig politicus. Hij heeft diverse boeken over management en allerlei maatschappelijke kwesties geschreven. Een van de bekendste was Speel nooit een uitwedstrijd (1988) waarin hij leidinggeven vergeleek met professioneel voetballen.
In de jaren tachtig was Pieter Winsemius co-presentator van het televisieprogramma "Aktua in Bedrijf" van de TROS. Opgeleid als natuurkundige en afkomstig uit het bedrijfsleven (adviesbureau McKinsey) was hij namens de VVD minister van VROM in het eerste kabinet-Lubbers. Hij wist als betrekkelijk jonge minister een belangrijke milieuwetgeving tot stand te brengen, waaronder een regeling voor de milieueffectrapportage. Hij gaf verder een wettelijke basis aan de planologische kernbeslissing. Na zijn ministerschap werd hij voorzitter van de Vereniging tot behoud van Natuurmonumenten in Nederland. Sinds oktober 1999 is Winsemius onder meer bijzonder hoogleraar management duurzame ontwikkeling aan de Universiteit van Tilburg. Daarnaast is hij een fanatiek hardloper.
Hij schreef eerder onder meer Ik wou dat ik uw benen had (2001), Je gaat het pas zien als je het doorhebt (2004) en Toeval is logisch (2012).

Als eerste de finish bereiken. Het is niet slechts een kwestie van natuurlijke aanleg, keihard trainen en een beetje geluk. Waarin onderscheidt de wielerkoning zich dan van het peloton der stervelingen?
Pieter Winsemius analyseert in Erop en erover een aantal topwielrenners die in zijn ogen samen het antwoord geven op deze vraag. Het echte geheim schuilt niet in hun benen, maar tussen hun oren. De echte kampioen verwacht te winnen, en gaat daarom het diepst. Buiten de sport is dat niet anders. Als je tot de besten wilt behoren, erop en erover wilt gaan, moet je ook bereid zijn het beste uit jezelf te halen. Winsemius biedt hiervoor een handvat. Volgens hem zijn daarbij kwaliteiten cruciaal die belichaamd worden in topwielrenners, bijvoorbeeld: de zelfkennis van Joop Zoetemelk, de concentratie van Lars Boom, het gezag van Jan Raas en de dromen van Marianne Vos. Want Gerrie Knetemann had het bij het juiste eind toen hij zei: "Het wielerpeloton is de maatschappij in de overtreffende trap, die onder een vergrootglas wordt bekeken." I
n Erop en erover zoekt de ex-minister naar parallellen tussen wielrennen, politiek en economie. Wat zijn de bouwstenen van succes en wat kunnen de mensen van buiten de sport opsteken van wielrenners? Neem Joop Zoetemelk, de Eeuwige Tweede. Zesmaal stond hij naast de winnaar op het erepodium. Volgens hem was daar slechts één simpele reden voor: Eddy Merckx en Bernard Hinault waren onverslaanbaar. "Daar heb ik me bij neergelegd", was Joops commentaar. Winsemius stoorde zich lange tijd aan die houding. Gaan voor de tweede plaats, dat ging er bij hem niet in. Maar de afgelopen decennia kreeg hij steeds meer bewondering voor de Zoetemelken van deze aardbol, mensen die altijd presteren maar niet voortdurend op de eerste plaats staan. Te vaak zag hij goede krachten te lang op hun tenen lopen en uiteindelijk gefrustreerd door hun hoeven zakken. Te vaak zag hij uitstekende tweede mannen, ‘veelal specialisten op financieel gebied’, die te graag zelf het stuur in handen wilden hebben, maar daarvoor de kwaliteiten ontbeerden. Te vaak zag hij onbekwame politici in het zadel worden geholpen van functies waarvoor ze ongeschikt bleken. Winsemius: "De sleutel voor het succes van Joop Zoetemelk, en met hem vele andere Eeuwige Tweeden, is gelegen in een gedegen zelfkennis: welke doelen zijn haalbaar?"
De auteur besluit zijn boek met een hele waslijst aan wijze adviezen waaronder dit: "Als een uitdaging het ruggenmerg van je organisatie raakt, dan moet je die aannemen en dan moet je de mensen om je heen willen voorgaan bij het beklimmen van de regenboog. Al kost het je je carrière: als de waarden waarvoor je staat in het geding zijn, dan ga je ervoor. Laat het je niet overkomen dat je later, veel later denkt: had ik maar meer risico’s genomen. Minder angst, meer passie. Wat kan je gebeuren, het kan maximaal fout gaan."

Een mooi boek vol sport, filosofie en mijmeringen van een winnaar die uiteindelijk tot het besef gekomen is dat met een goede tweede plaats absoluut niets mis is. Ken je krachten maar ook je beperkingen.