Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "“Hij pakte een boek van de plank, en toen hij het naar zijn borst bracht, kwam het uit de schaduw in een van de bundels zonlicht. Hij hield het boek daar, keek naar dat boek, naar dat licht, dat stof. Het was alsof er twee werelden waren. Deze wereld en een verborgen wereld die alleen door kortstondig stralen laat middaglicht geopenbaard kon worden als de echte wereld – van vliegende deeltjes die woest draaiden, glinsterden, willekeurig tegen elkaar botsten en dan weer heel andere kanten opgingen.” "

We volgen de Australische legerarts Dorrigo Evans in de jaren voor, tijdens en vooral na de oorlog, als hij tegen wil en dank een beroemdheid is geworden en een veelgevraagd spreker is over de aanleg van de Dodenspoorlijn, een spoorlijn ergens tussen Birma en Siam, een eliteproject ter ere van de onaanraakbare Japanse keizer
In de oplopende internationale spanningen is een opleiding die naar het leger voert een logische keus. Als kind van arme ouders heeft hij weinig andere mogelijkheden dan zich vast te grijpen aan de beurzen die hij kan krijgen door zijn opvallende slimheid. Dorrigo kiest dan ook voor het leger, misschien ook wel om een al vastliggend burgerlijk leven en huwelijk met zijn vriendin Ella te ontwijken. De eenheid van Dorrigo wordt over de hele wereld ingezet en dat brengt hem tot in Afrika, het Midden-Oosten, maar ook in Zuid-Oost Azië. Hij wordt krijgsgevangen gemaakt door de Japanners en belandt uiteindelijk als arts bij een werkkamp midden in de jungle. Daar ziet hij van dichtbij hoe de gevangen militairen van lagere rangen steeds harder moeten werken om de plannen ‘van de Keizer’ uit te voeren. Het klimaat, de mishandelingen door de Japanse en Koreaanse bewakers, het harde werk en de weinige middelen maken het leven tot een hel. Met "De smalle weg naar het verre noorden" schreef Flanagan een epische roman over gewone mannen die door ongewone omstandigheden in een hel terechtkomen. Genuanceerd beschrijft hij welke impact dat op hun leven heeft, hoe ze in de diepste dalen omhoog proberen te kruipen – en daarbij soms letterlijk verdrinken in een poel van drek – en ook hoe ze na de hel te hebben overleefd na de oorlog hun leven verder proberen te leiden. Vooral Dorrigo heeft het moeilijk en vlucht in leugens, overspel, onwil en plotselinge uitbarstingen van woede. Kampoverste Nakamura, die er heilig van overtuigd was dat wat hij deed tijdens de oorlog ‘goed’ was, raakt overhoop van de onvoorwaardelijke goedheid van zijn vrouw – en leert zo een ander, zuiverder soort goedheid kennen. Maar niet zonder dat zijn vertrouwde wereldbeeld daardoor instort. 
Weinigen kunnen het, met zoveel gevoel voor timing en drama schrijven. Hoewel misschien niet iedereen gecharmeerd is door de enerzijds epische en hoogdravende taal van Flanagan, en de dan weer aardse, rauwe observaties, is de roman niet voor niets onderscheiden met de Man Booker Prize 2014. Een meesterwerk dus, dat iedereen met een interesse voor de oorlog moet lezen. 
"De smalle weg naar het verre noorden" is geen oorlogsroman, noch een liefdesverhaal. Het boek is ‘the best of both worlds’; een bijzonder geslaagd contrast tussen de verschrikkingen van de oorlog en de intense schoonheid van de liefde. Het boek is in korte hoofdstukken opgedeeld en springt heen en weer in de tijd en van personage naar personage. Dat zorgt voor een levendig geheel, en maakt het ook makkelijk om de verschillende gezichtspunten te begrijpen. In de oorlog zoals Flanagan die beschrijft is er geen lijn tussen goed en kwaad maar zijn er slechts verschillende gradaties van ‘zijn’. De Japanse bewakers die mishandelen zijn opgegroeid in een cultuur waarin dat normaal is, hechten aan eergevoel en doen alles voor hun Keizer. Die cultuurverschillen vormen voor de auteur een voorzichtige weg naar een beter begrijpen van de gruwelijkheden, die overigens ook tot in alle detail worden beschreven. Voor deze roman greep Richard Flanagan terug naar de verhalen van zijn vader, die tijdens de Tweede Oorlog als krijgsgevangene aan de bouw van de Birma-Siam spoorlijn heeft meegewerkt. Vader Flanagan stierf in 2013, kort nadat zijn zoon het boek voltooid had.