Gelezen door: Theo Schippers (104 boeken)

Citaat: "Eddie begon nu ook te giechelen, Joris draaide zich weg en deed alsof hij moest niezen.
‘Het geschilderde wapenschild is gevuld met een lindeboom, zoals u kunt zien, heren... Heren, mag ik u er nog even op wijzen dat dit een kerk is, een huis van God...’
‘Kom, jongens,’ zei de koorleider, waardoor we wat kalmeerden.
‘Dank u, meneer,’ zei de vrijwilliger, die naar de koorleider knikte. ‘Ik heb zelf ook zonen, maar in een kerk, een beetje respect voor de Heer... I"

Plot
Een goede jeugdvriend van Maarten wordt vermist. Maarten, de hoofdpersoon, is erg aangedaan, en neemt drie weken vakantie om de zaak te onderzoeken. In hun jeugd vormden Eddie en hij samen met twee andere jongens een hechte vriendenclub. Ze waren fervente vogelaars en werden daarbij gesteund door de koorleider (ze zongen ook in een koor) die ook een vogelaar is.

Veel geld, dun boek
Dit boek kost 18,99 euro (paperback-editie) en telt 131 pagina's (e-versie). Tel daarbij de vele witruimtes omdat er veel teksten van kerkgezangen en later van gewone songs in het boek voorkomen, en je zit met een echt dun boek. Dan verwacht je wel dat de kwaliteit uitstekend is, voor die prijs.

Een veelbelovende pudding stort in elkaar
Vreemd: het eerste hoofdstuk - even lang als het online inkijkexemplaar - is super. De stijl is supereenvoudig, maar elk woord staat op de goede plaats, het ritme gaat erg snel, het is spannend en grappig.

In hoofdstuk twee gaat het nog redelijk: daar vertelt Maarten over zijn jeugd, de drie vrienden met wie hij een hechte groep vormde, en de koorleider die hen meeneemt op reis om vogels te spotten. Maar dat hoofdstuk wordt toch erg lang, en dat gespot van vogels is soms niet meer dan een opsomming van alle bestaande vogels in een streek.

Daarna gaat het helemaal mis. Onbegrijpelijk is het hoe de amateurdetective die de waarheid om de (dat weten we nu) dood van zijn jeugdvriend wil kennen, nauwelijks iets onderneemt om die waarheid te ontdekken. Heeft hij daarvoor drie weken vakantie genomen? Hij keert tijdens die vakantie niet eens terug naar een sleutelplek uit hun jeugd. Hij laat zich meevoeren door schaarse gebeurtenissen, denkt wat na en dat is het zowat.

De humor is nog aanwezig, maar wordt al te vaak flauw. Het boek heeft niet meer de vaart van in het begin, een plot is nauwelijks nog aanwezig, kortom, het wordt saai.
De eenvoudige stijl, die niet hinderde in het begin omdat het leuk en spannend was, komt nu over als amateuristisch.
Wat mij betreft is het einde ook nogal dom. Deze veranderingen in stijl doen bij mij het vermoeden rijzen dat uitgeverij Querido de redactie van de eerste pagina's heel goed gedaan heeft - de pagina's van het inkijkexemplaar - en daarna niet meer.

Vogelspotten
Ik houd van vogels, wilde veel over hen lezen en vond het origineel om ieder hoofdstuk te verbinden aan een vogelsoort. Bart Koubaa is zelf ook vogelspotter, je merkt wel dat hij er veel van kent en houdt, maar de opsomming van vogelsoorten zijn nietszeggend terwijl de beschrijvingen onvoldoende aanwezig zijn.

Opgelet, volgende paragrafen bevatten informatie over de ontknoping.

Vanzelfsprekend gelovig
Dat een verhaal beheerst wordt door gelovige mensen en de figuur van een koorleider, geen probleem. Dat er in het eerste hoofdstuk te pas en te onpas teksten van gezangen die de vrienden vroeger zongen in het koor, werden voorgeschoteld, ergerde me wel. Deze teksten komen niets doen in het verhaal, pure bladvulling vond ik.
Maar daarna vond ik dat er teveel vanzelfsprekend geloof aanwezig was in dit boek. Het lijkt alsof het vanzelfsprekend is dat iedereen bidt als hij zich zorgen maakt. Op zich geen probleem dat er gelovige personages zijn. Maar wanneer ook in een andere familie de dochter Marie heet, en de moeder praat met zinnen als "Hoe kun je nu om de liefde van God zulke tomaten krijgen?" wordt het toch tijd om een beetje uitleg te geven over waarom al die personages gelovig zijn. Weinig waarschijnlijk ook dat al dat geloof ironisch, of nadenkend bedoeld is. De jongeren maken wel mopjes over god en Jezus, maar dat zijn de brave mopjes die tieners maken. De volwassenen doen dit niet, en de ontknoping heeft alles met geloof te maken. Zonder dat er maar het minste greintje humor of levensbeschouwelijke bedenkingen aan te pas komen.

Loslaten
Zelf zegt Bart Koubaa dat dit boek gaat over loslaten. Je kinderen durven loslaten. Het verleden loslaten. Maar persoonlijk vind ik vooral dat dit boek gaat over geloven en totale overgave aan God. Als hij voor het heil van een van zijn kinderen begint te bidden, en later de dood van zijn jeugdvriend verwerkt door het ware leven over te laten aan waar men Jezus ziet, kan men moeilijk beweren dat dit 'loslaten' is. Geloven is net zich vastklampen aan iets waarvan men denkt dat het waar is. Totale overgave aan iets of aan god, is heel hard vasthouden aan iets. Dit boek gaat echt niet over loslaten, maar over geloven.

Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "Ik probeerde elke mantelmeeuw en noordse stern, iedere tureluur, grutto en bontbekplevier die ik herkende te onthouden om ze later in mijn schriftje op te tekenen. Als ik niet kijk, slaap of ergens anders ben, zijn die vogels er ook, kwam het in me op, een gedachte die ik niet goed wist te plaatsen. "

Het hoofdpersonage in de nieuwe roman van Bart Koubaa De vogels van Europa is Maarten en hij is gek op vogels.
Maarten heeft het grote geluk dat enkele andere jongens van het zangkoor waar hij lid van is, plus hun koorleider ook fervente vogelliefhebbers zijn. In 1980 gaat hij met klasgenoten Eddie en Joris en hun koorleider op het Nederlandse eiland Texel vogels spotten. Mij zou dat op vijftienjarige leeftijd totaal niet aangesproken hebben maar voor deze jongens ligt dat helemaal anders, voor hen is het feest. Vijfendertig jaar later pleegt één van de vroegere vrienden, Eddie, zelfmoord en hoewel ze na hun jeugd elkaar uit het oog zijn verloren, laat Maarten zijn werk en zijn gezin in plan om uit te vissen waarom. Maarten wordt bij het nieuws van de dood van Eddie getroffen wordt door een zekere onrust. Zijn aandacht gaat daarbij vooral uit naar die zomer op Texel met de koorleider en de drie vrienden. Hij zoekt de weduwe en dochter van Eddie op en de koorleider, en gaat terug naar Texel, maar treft er niets aan van wat hij zoekt.
De hoofdpersoon vraagt zich af waarom hij na vijfendertig jaar zonder contact zo obsessief die reden wil achterhalen. Het verhaal geeft alleen een suggestie: aan het einde van het kamp zou er iets kunnen zijn voorgevallen tussen de kampleider en de toen 15-jarige Eddie.

Bart Koubaa vertelt het verhaal zeer mooi en geeft elk hoofdstuk de naam, en soms het karakter, van een Europese vogel. De stijl is een bewust onafgeronde vertelling, met heel veel suggestie die veel ruimte aan de fantasie van de lezer geeft. Tegelijkertijd confronteert hij ons ook met een man die op zoek gaat naar zijn werkelijke identiteit.