Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "En zoals ik treurde om de rijkdommen die ik niet had, zo treurde ik vroeger om Claire die anderen toebehoorde."

Gajto Gazdanov (1903 - 1971) werd in zijn tijd vaak vergeleken met die andere bekende Russische migrant, Vladimir Nabokov. Zij waren beiden dé beloftevolle auteurs van een nieuwe generatie. De vergelijkingen hielden op toen Nabokov in het Engels ging schrijven, wat voor hem het pad naar de wereldliteratuur effende. Gazdanov sprak en schreef nagenoeg vlekkeloos Frans, toch hield hij vast aan het Russisch, de taal van zijn gedachten en dromen. Daardoor raakte zijn werk amper buiten Russische emigrantenkringen bekend en duurde het tot na de val van de Sovjetunie voor zijn werk bij het grote Russische publiek bekendheid verwierf.

Naar schatting 50.000 Russen kwamen na de burgeroorlog in Parijs terecht. Ook Gazdanov, de twintigjarige oorlogsveteraan, probeerde er een leven op te bouwen. Maar het was een hard en armoedig bestaan. Hij werkte als sjouwer in de haven, maakte locomotieven schoon, werkte als arbeider in de Citroën-fabriek. Vaak was hij werkloos en dakloos en leefde hij als clochard. In 1928 verbeterde zijn perspectieven enigszins toen hij als taxichauffeur aan de slag kon. ‘s Nachts reed hij zodat hij overdag lessen kon volgen aan de Sorbonne en kon schrijven. Hij publiceerde geregeld in Russische exil-tijdschriften en nam als jonge auteur deel aan het literaire leven.

In 1929 verscheen zijn eerste roman Een avond bij Claire. Het boek kreeg veel weerklank in Russische migrantenmiddens. Maksim Gorki noemde Gazdanov een groot en oorspronkelijk talent. Van de negen romans die Gazdanov in zijn leven heeft geschreven, is dit boek nog altijd het bekendste. Het is een autobiografische roman waarin Gazdanov herinneringen ophaalt aan zijn eigen bewogen jonge leven. Kolja was zestien jaar toen hij tijdens de Russische Revolutie de kant van de Witten koos - uit een gevoel voor rechtvaardigheid want zij waren de zwakkere partij. Dus toen de communisten inderdaad de oorlog wonnen, moest Kolja vluchten. Na omzwervingen is hij in Parijs terechtgekomen, waar hij niet kan aarden. Maar hij ontmoet er Claire, op wie hij in Rusland al hopeloos verliefd was. Ze is getrouwd met een rijke zakenman, die vaak van huis is. Elke avond bezoekt Kolja haar, in de hoop dat ze zich aan hem zal geven. En elke avond brengen hun gesprekken hem terug naar het Rusland dat hij verlaten heeft, naar het land dat hij liefheeft en waar zijn herinneringen liggen. Naar zijn jeugd en zijn vrienden, zijn ouders en vooral zijn fascinerende oom, een oud-militair die vlak voordat Kolja de oorlog ingaat, hem op indrukwekkende wijze vertelt over de zin van geweld en de zinloosheid van het leven.

De roman uit 1929 werd in 1992 in het Nederlands vertaald; dit is een herziene herdruk van deze vertaling.