Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "Ook hier heb je feesten , maar ze zijn aan niemand opgedragen en er wordt niet gedanst of gebeden. Alleen het feest met de kalkoenen telt, en dat is goed want het draait om eten, verder niets."

Yuri Herrera (°1970) schreef niet zoveel maar in wat hij schreef legt hij met hart en ziel de problemen bloot die de Mexicaanse samenleving teisteren. In Voortekenen van het einde van de wereld kaart hij de illegale emigratie naar de V.S. aan en het geweld dat daarmee gepaard gaat.

Het hoofdpersonage uit deze dunne roman is Makina een jonge Mexicaanse,  die met haar moeder en kleine zus in een afgelegen gehucht woont, waar ze de telefooncentrale bedient. Meer dan een jaar geleden is haar oudere broer naar de V.S. gereisd om daar zijn geluk te beproeven, maar hij is nooit teruggekeerd. Haar moeder heeft haar gevraagd hem op te zoeken en een brief te brengen. De reis moet clandestien gebeuren, via louche figuren uit de onderwereld. Onderweg liggen talloze gevaren op de loer. Bovendien weet Makina niet van waar haar broer is aanbeland. Ze wil haar broer zoeken en mee terug nemen naar huis. Ze heeft enkel een brief bij zich van haar moeder en een pakje waarvan ze de inhoud niet kent.. In het verleden heeft Makina als bode gewerkt voor een aantal criminelen in het Stadje. Deze heren (W, H en Q) vraagt ze dan ook om hulp bij de illegale overtocht naar de VS. De heren zetten hun mensen in om haar te helpen, en als tegenprestatie moet ze een klein pakketje meenemen.

Volgens de Azteekse mythologie moeten de doden een tocht maken langs negen beproevingen voordat ze kunnen afdalen tot de negende en diepste laag van de onderwereld: Mictlán. De tocht van Makina loopt grofweg langs dezelfde negen beproevingen. De negen hoofdstukken van de novelle lijken elk te corresponderen met een beproeving uit de mythologie. Zo is er bijvoorbeeld de veerman Chucho, die Makina de rivier over peddelt, de grens over.

Het mooie aan de novelle Voortekenen is dat Herrera niet zomaar een reisverhaal schreef, zwaar van de symboliek, maar dat de referenties naar de mythologie betekenis krijgen door de koppeling aan het moderne thema van immigratie. In het boek komen de verschillen tussen Mexico en de Verenigde Staten subtiel aan bod, net als de tocht zelf; wat doet zoiets met een mens?

Makina’s nuchtere en nieuwsgierige kijk op het leven houdt de tekst levendig, en de combinatie met de mythologische symboliek maken het poëtisch: ‘Toen ze aankwam op het zadel tussen de bergen, begon het te sneeuwen. Makina had nog nooit sneeuw gezien en dacht eerst, toen ze bleef staan om de dwarreling van vederlichte kristallen beter te bekijken, dat er iets in brand stond. Er landde er een op haar wimper: het leek op een stapeltje kruisen of de plattegrond van een paleis […]’

Yuri Herrera’s verfrissende stijl smaakt naar meer en zorgt er voor dat het dunne boekje veel te snel uit is. In de afgelopen plusminus twintig jaar is er omtrent het grensgebied tussen Mexico en de Verenigde Staten een heuse literaire traditie ontstaan, waarin auteurs zoals Eduardo González Viaña en Mario Bencastro getuigen van het leed van zuidelijke gelukszoekers tijdens hun gevaarlijke tocht naar het Noorden. De thematische traditie bestaat met name uit een aanklacht tegen discriminatie en uitbuiting van immigranten in de VS. Yuri Herrera – zelf immigrant – grijpt de gelegenheid niet aan om uit te halen naar de Amerikaanse maatschappij. In plaats daarvan toont hij in Voortekenen van het einde van de wereld de mythische betekenis van de grens.