Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "De hele nacht luisterde ze naar kreten, want de morfine bracht geen verlossing. Morfine verzacht, soms de pijn van het leven, maar slechts de dood brengt absolute verlossing."

Ellen Newbold La Motte (Louisville (Kentucky), 27 november 1873 - 1961) was een Amerikaanse verpleegster, journaliste en auteur van boeken. Aanvankelijk was La Motte verpleegster in een ziekenhuis in Baltimore, waar vooral tuberculosepatiënten werden verzorgd. In 1915 vertrok ze - tijdens de Eerste Wereldoorlog - als vrijwillige verpleegster naar het front in Europa. Ze werkte in België en noteerde er haar bevindingen in een dagboek, wat de basis werd van haar eerste uitgave. Later reisde ze door Azië en beschreef er haar opgedane bevindingen in meerdere werken. Veelal handelden die over het gebruik van opium en de gevolgen ervan.

In 1916 schreef zij 'The Backwash of War,' over de gruwelen aan het front. De weinig heroïsche verhalen werden niet op handgeklap ontvangen, omwille van het negatief beeld en de mogelijke impact bij de achtergebleven familieleden in de VS. Het boek kon pas in 1934 verschijnen, nadat het eerder verboden werd. In 2009 werd het door de Vlaamse schrijver Erwin Mortier vertaald in het Nederlands onder de titel 'In het kielzog van de oorlog.' Het boek vertelt over het werk van een Amerikaanse verpleegster in een veldhospitaal op een paar kilometer afstand van het front in België anno 1916 – dus vlak bij de gruwelijkheden van een onbegrijpelijke loopgravenoorlog. Ze maakte er de dagelijkse ellende van de soldaten mee, zag ze zwaar verminkt het veldhospitaal binnen gebracht worden, zag ze lijden en creperen. La Motte observeerde de machinerie van dood en verderf en besloot erover te schrijven.

'In Het kielzog van de oorlog' doet ze verslag van het menselijk wrakhout om zich heen. De publicatie ervan leidde in Amerika tot een verbod op het boek – omdat het volgens de censors alle hoop en elke illusie doofde. Het boekje raakte vrijwel in de vergetelheid. Aan schrijver Edwin Mortier gaf het onlangs echter stof voor zijn roman 'Godenslaap', waarna deze besloot het te vertalen en in te leiden.

La Motte geeft de lezer een heel andere kijk op de verhalen over soldatenheroiek en vaderlandsliefde. Zij portretteert jonge soldaten die wegteren aan gasgangreen of voor het leven verminkt zijn, hallucinerende soldaten met stinkende wonden, onverschillige artsen, hautaine officieren die snel nog even decoraties opspelden bij stervenden in het veldlazaret. Deze schetsen, die bijna ter plaatse opgetekend lijken, zijn gehuld in cynische bespiegelingen omtrent de zin van oorlog en de waarde van een mensenleven. In het aanhangsel beschrijft ze nog een panische vlucht van burgers voor Duits granaatvuur te Duinkerken.

Een heel aangrijpend werk dat de gruwelijke gevolgen van oorlogsgeweld heel dicht bij de lezer brengt.