Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "Jullie zakten naar dat winkelparadijs af voor jullie eigenste sociologische onderzoek; omdat het zo'n plaats was waar jullie belangstellend gelukkige gezinnen konden observeren."

Kaddisj voor een kut is een uiterst confronterend tweeluik over de mogelijke nevenverschijnselen van een verblijf in een jeugdinstelling: namelijk zich een leven lang blijvend onbemind en ongewenst voelen.  Dit boek is geen roman maar een verhaal van 94 bladzijden, aangevuld met een tot een “stemmentekst” bewerkt oud toneelstuk, dat echter uitstekend bij de nieuwe tekst past.

Dimitri Verhulst verbleef zelf van zijn zestiende in zo’n jeugdinstelling wat de verhalen nog een extra beladenheid meegeeft. Kaddisj’ is een traditioneel joods lofdicht gericht tot God maar gelezen, gedurende elf maanden na de dood van een ouder, door één van de kinderen. En kut is het scheldwoord wat de bewaker van een supermarkt roept naar het meisje Gianna, dat nu gestorven is, omdat zij en andere instellingskinderen, zich vergapend aan de luxe en het comfort van de brave burgers, wat te lang in een winkelcomplex blijven hangen.

Het verhaal wordt door de verteller – een oud-bewoner van jeugdinstelling Huize Zonnekind – in de jij-vorm aan zichzelf verteld. Hij is één van de weinige aanwezigen bij de uitvaart van Gianna. Meerderjarig had hij niet lang voordien de instelling verlaten. De stem van de verteller reageert op de woorden van de priester die zich in kerkelijk jargon uitlaat over de goedheid tegenover zondaars zoals de verteller en Gianni. De verteller, door de medebewoners van de instelling ook de Neus genoemd, heeft Gianna, die de stekker van haar leven uitgetrokken heeft vrij goed gekend, eigenlijk beter dan het eigenlijk de bedoeling was. Ergens voelt hij zich medeschuldig aan haar dood. Maar zijn frustratie en verdriet richt zich vooral tegen de omstandigheden waarin instellingskinderen moeten leven. Een afvalbak waarin peuters en adolescenten tot dezelfde groep behoren, waar etens- en lijfgeuren het samenleven en de minimale privacy verstikken en seksuele promiscuïteit met alle gevolgen vandien, de enige troost is.

De Neus alias de verteller is in zijn eigen leven een succesverhaal, net als Dimitri Verhulst zelf. Lezen, studie en werken hebben er voor gezorgd dat hij wel kon overleven, ook al sleurt hij de merktekens van het tehuis levenslang mee. Indien mogelijk nog pijnlijker is het verhaal in 'De aankomst in de bleke morgen', het tweede luik en een tot “stemmentekst” bewerkt toneelstuk. Het is gebaseerd op een gruwelijk gebeuren. Twee jonge mensen reserveren op een vroege morgen een kamer in Aalst. Ze benemen op een huiveringwekkende manier hun twee kinderen, een baby en een jongen, het leven in de hoop zelf te kunnen herbeginnen. Sandra werd als kind misbruikt door haar vader en door nonnen opgevoed tot een deugdzaam leven, getrouw aan haar echtgenoot. Deze “net zo deugdzame echtgenoot” is Stefaan, een instellingskind dat verloederde tot een vader. Maar Stefaan wil zijn kinderen zijn eigen lot besparen.

Hun dialogen zijn een product van hun afgestomptheid en wereldvreemde hulpeloosheid. Moeilijk te raden is het niet, waar Verhulsts voorkeur tot venijnig schimpen vandaan komt. Maar hij weet er wel prachtige zinnen mee te maken die een verhaal vormen dat de lezer als een baksteen op de maag blijft liggen.

Gelezen door: Peter Geiregat (479 boeken)

Citaat: "Zeventien en precies zo dood als ze had gewild."

Gianna heeft zelfmoord gepleegd in de instelling waar ze verbleef. De begrafenis wordt doorspekt met een schrijnend verhaal over kinderen die in een instelling verblijven. Verhulst trekt hard van leer tegen de kerk, het ouderschap, de instellingen, de mensheid in het algemeen (?). Met bijtende zinnen zet het verhaal zich vast. De schrijfstijl van Verhulst is niet altijd mijn keuze, maar als we de onnodige dialectiek of gezochte woorden eruit filteren, blijft een ijzersterk verhaal over.

Gelezen door: Noël Gybels (582 boeken)

Boek bestaat uit twee delen : in het eerste neemt iemand afscheid van een meisje, dat in een instelling zelfmoord pleegde. De verteller was daar ook door zijn moeder achtergelaten en blikt tijdens de begrafenismis terug op zijn herinneringen aan die tijd. Rauw, hard en bitter tuimelen de gedachten over elkaar, erg kritisch voor de samenleving, voor het hypocriete geloof en soms ook voor zichzelf. De auteur tekent hier wellicht zichzelf voor een deel, want hij doorliep een gelijkaardig opvoedingsparcours. Het tweede deel is de weergave van een toneeltekst rondom de moord, die twee "soortgenoten" pleegden op hun twee kinderen, omdat ze geen uitweg zagen in hun ellendige bestaan en hun kinderen een gelijkaardige toekomst wilden besparen. Een verbijsterende kijk op maatschappelijke tragedies, waarvan we meestal weinig afweten en waarvoor we ons het liefst afsluiten. Deze lectuur schrijnt dan ook en zet aan tot herhaald nadenken en herlezen !