Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "Als een slaaf die hierheen is gehaald van het Zwarte Continent een geletterd man kan worden, vrezen ze, is het bewijs ontkracht dat Afrikanen weinig meer dan apen zouden zijn."

Chika Unigwe (°1974, Enugu, Nigeria) woont sinds midden jaren negentig in Turnhout maar schrijft in het Engels. Haar drie romans werden ook in Nederlandse vertaling uitgegeven als  De Feniks(2005), Fata Morgana (2007) en Nachtdanser (2011). Unigwe schrijft over prangende hedendaagse thema's als migratie, prostitutie, identiteit, en kreeg hiervoor al enkele belangrijke internationale prijzen zoals de Nigeria Prize for Literature 2012 voor On black sisters street, de Engelse versie van Fata Morgana.

Voor De zwarte Messias schakelde ze over op de historische roman over de legendarische Olaudah Equiano, alias Gustavus Vassa de Afrikaan (°Nigeria ca 1745 - + Londen 1797). De man schreef zijn eigen autobiografie en die werd in liberale kringen een bestseller. Chika Unigwe maakte van deze roman haar eigen versie zonder de eigenheid van het verhaal al te veel geweld aan te doen. Equiano werd als kind uit zijn Nigeriaanse dorpje geroofd en veranderde als slaaf vele malen van eigenaar. Hij werkte op schepen en in plantages in Amerika, de Caraïben en het Verenigd Koninkrijk. Hij leerde lezen en schrijven, werd een devoot christen, slaagde er in om zich vrij te kopen en werd een volbloed abolitionist, die campagne voerde voor de afschaffing van de slavernij.

Unigwe maakt van Equiano een romanpersonage tijdens het handelskapitalisme van de achttiende eeuw dat een krachtige stem laat horen in de veroordeling van de slavernij, waarvan hij en velen met hem het slachtoffer waren. In de roman laat Unigwe een ontredderde Equiano zijn verhaal vertellen aan een Londens abolitionist. De auteur laat Olaudah Equiano aan het woord in de vorm van een monoloog over een periode die hij zelf in zijn memoires niet beschreven heeft, namelijk zijn geestelijke verwarring na de dood van zijn blanke Engelse en zo door hem aanbeden echtgenote Susanna Cullen in 1796. Deze mentale ontreddering vormt ook een vertelraam voor zijn verdriet over haar dood en voor oudere herinneringen aan de slavernij en zijn jeugdjaren in Nigeria.

Unigwe heeft een wat ouderwetse schrijfstijl gehanteerd om deze achttiende-eeuwse getuigenis vorm te geven, daarbij liet zij zich inspireren door de briefromans van toen. Ze onderbreekt geregeld het verhaal om zich rechtstreeks tot de lezer te richten. De zwarte messias is een heel sterke en ontroerende roman over de rampzalige gevolgen van de onmenselijke mensenhandel, die blanken het volste recht gaf om hun zwarte medemens te gebruiken en vooral te misbruiken.

Gelezen door: Annie (5 boeken)

Citaat: "-Vergeef me dat dat ik zulke onbeleefde vrijheden veroorloof tegen u, de goedheid zelve.
-Zoals het leed me als een deken omhult, zal ik het hoofd buigen en me eraan overgeven."

De zwarte Messias is een monoloog die wordt verteld in een archaïsche achttiende eeuwse oude Engels van die tijd. Het is een oud taalgebruik dat erg gekunsteld aandoet (zie citaten).  Met deze schrijfwijze zijn wij niet vertrouwd, wat het moeilijk maakt om de aandacht erbij te houden. Het (fictieve) relaas over zijn leven met - en de dood van - zijn vrouw vormt de rode draad in het verhaal en neemt een aanzienlijkere plaats in dan de feitelijkheden van de slavernij. Het gedeelte over zijn leven als slaaf is historisch juist en geeft een goed beeld over het leed dat de zwarten is aangedaan . Hoe moeilijk Gustavus het heeft gehad, hij slaagde erin zich vrij te kopen en tenslotte een huwelijk aan te gaan met een blanke vrouw. Over de zogenaamde christelijke eigenaars van de slaven kan je enkel maar beamen dat zij zich overgeven aan wreedaardig machtsmisbruik t.a.v. de slaven. Een groot tekort in het boek is echter dat je nergens kan lezen op welke manier Gustavus zijn strijd tegen de slavernij heeft aangepakt . Er is een wanverhouding tussen beide thema's en dit neemt de spankracht aanzienlijk af. Je wilt het boek wel uitlezen, maar echt boeiend kan je het niet noemen.