Gelezen door: André Oyen (3553 boeken)

Citaat: "Opnieuw was de wereld overwonnen door de duisternis en zou er niets, geen spoor van overblijven."

JérômeFerrari, een jonge auteur met Corsicaanse roots die in 2012 de Prix Goncourt won met De Preek over de val van Rome, liet in een paar eerdere boeken Corsica en de Corsicaanse wortels al een prominente rol spelen. De titel van het werk is ontleend aan kerkvader Augustinus van Hippo.
Toen in het jaar 410 na Christus ongeruste gelovigen Augustinus kwamen melden dat Rome was ingenomen door een horde Visigothen, reageerde hij door niet één, maar een reeks preken aan de val van Rome te wijden, en wel om zijn geloofsgemeenschap ervan te overtuigen dat alles wat de mensen in dit ondermaanse met hun handen scheppen, elke ambitie die zij in hun gedachten koesteren, gedoemd is weer tot stof te vergaan. Het nieuws van de val van de Eeuwige Stad deed de toenmalige wereld op zijn grondvesten daveren, en in zijn preek probeerde Augustinus de bange gelovigen gerust te stellen en wees hij hen op de vluchtigheid van alle menselijke scheppingen.

De protagonisten, Matthieu Antonetti en Libero Pintus, zijn jeugdvrienden. Net als Jérôme Ferrari zelf is Matthieu opgegroeid in Parijs, maar zijn z’n ouders geboren in Corsica. Hij heeft Libero leren kennen in de vakanties, als hij zijn grootvader op het eiland kwam opzoeken. Hij voelde onmiddellijk een grote verbondenheid met de streek van zijn voorouders en heeft mettertijd een afkeer gekregen van Parijs. Ze beginnen allebei aan filosofiestudies. Libero voegt zich bij Matthieu aan de Sorbonne om zijn masterdiploma te halen. Hij maakt een scriptie over Augustinus en verdiept zich in de preken over de val van Rome, terwijl Matthieu kiest voor Leibniz en verdwaalt in diens theorie over mogelijke werelden.

Aanvankelijk is Libero vol lof voor de academische wereld, maar gaandeweg vallen de professoren van hun voetstuk en wordt hij vervuld van minachting. Wanneer de twee vrienden te horen krijgen dat de eigenares van het café in Libero’s dorp een nieuwe uitbater zoekt, is hun beslissing vlug gemaakt. Ze geven hun studies op, en reizen naar Corsica. Marie-Angèle Susini, aan wie het café toebehoort, heeft al veel kandidaten zien passeren sinds haar vaste werkneemster Hayet op een nacht met de noordenwind is vertrokken. Het is elke keer ongelukkig afgelopen. Maar met hun jeugdig enthousiasme kunnen Libero en Matthieu haar overtuigen. De twee jongemannen, laten zich goed adviseren. Ze nemen vier serveersters aan, laten een muzikant overkomen, stellen een kaart met maaltijden en snacks samen, en staan altijd klaar om een praatje met de klanten te maken. In een mum van tijd draait het café als nooit tevoren. Van heinde en verre komen mensen de avond spenderen in het geïsoleerde bergdorp. Matthieu beleeft de gelukkigste maanden van zijn leven. Voor het eerst denkt hij weer aan Leibniz en is hij “blij met de plaats die hij momenteel innam in de beste der mogelijke werelden”.

Maar zoals Augustinus in zijn preek voorspelt blijft het niet duren. De eerste tekenen van het verval kondigen zich aan. Terwijl Matthieu vastbesloten is door te gaan, wat er ook gebeurt, ziet Libero in dat hun mini-imperium op instorten staat en wil hij van het café af. Maar het gruwelijke lot is hem voor en een klein incident escaleert en leidt tot een bruuske en bloederige ondergang.

In verschillende verhaallijnen, die worden onderbroken door citaten uit de preken van Augustinus, krijgt de lezer de lotgevallen van enkele leden van een Corsicaanse familie voorgeschoteld. In een prachtig gestructureerd werkt beschrijft Ferrari de glorieuze opkomst, de bloeiende ontwikkeling en vervolgens ook de onvermijdelijke, gewelddadige, ondergang van deze idyllische ‘wereld’ van het Corsicaanse café. Door het verhaal van Matthieu en Libero heen vlecht Ferrari twee andere verhaallijnen waarin het verdwijnen van een wereld ook centraal staat.
Enerzijds rond Marcel, Matthieu’s grootvader, die na een mislukte legercarrière hoopte op een hoge functie in de Franse koloniën maar uitgerangeerd werd, het koloniale rijk zag ten onder gaan en verbitterd terugkeerde naar Corsica. Aanderzijds rond Aurélie, Matthieu’s zus, die in Algerije opgravingen doet naar de verdwenen kathedraal van Augustinus, daar verliefd wordt op een Algerijnse collega maar beseft dat de relatie alleen vrijelijk te beleven is in de wereld van Augustinus die al lang niet meer bestaat.

De preek over de val van Rome is een bijzondere en intelligente roman, een volwaardig prix Goncourt winnaar.

Gelezen door: Peter Geiregat (479 boeken)

Jeugdvrienden Matthieu en Libero voelen zich geroepen om een café open te houden. Matthieu is opgegroeid in Parijs, maar zijn ouders zijn geboren in Corsica. Hij heeft Libero leren kennen tijdens vakanties, toen hij zijn grootvader op het eiland kwam opzoeken. Ze beginnen allebei aan filosofiestudies. Libero voegt zich bij Matthieu aan de Sorbonne aan, om zijn masterdiploma te halen. Hij maakt een scriptie over Augustinus en verdiept zich in de preken over de val van Rome, terwijl Matthieu kiest voor Leibniz en verdwaalt in diens theorie over mogelijke werelden.
Wanneer de twee vrienden te horen krijgen dat de eigenares van het café in Libero’s dorp een nieuwe uitbater zoekt, geven ze hun studies op. Ze nemen vier serveersters aan, laten een muzikant overkomen, stellen een kaart met maaltijden en snacks samen, en staan altijd klaar om een praatje met de klanten te maken. In een mum van tijd draait het café als nooit tevoren in het geïsoleerde bergdorp. Matthieu voelt zich als een vis in het water in de wereld die hij heeft gecreëerd. Hij wordt er zo door in beslag genomen dat hij zelfs als zijn vader op sterven ligt en zijn zus hem vraagt naar Parijs te komen, niet wegraakt uit het café.
Maar zoals Augustinus in zijn preek voorspelt blijft het niet duren. De eerste tekens van het verval kondigen zich aan. Terwijl Matthieu vastbesloten is door te gaan, krijgt Libero het alsmaar moeilijker en wil hij van het café af. Maar voor hij stappen kan ondernemen gebeurt het: een klein incident escaleert en leidt tot een bruuske en bloederige ondergang.
Door het verhaal van Matthieu en Libero heen vlecht Ferrari twee andere verhaallijnen: enerzijds rond Marcel, Matthieu’s grootvader, die na een mislukte legercarrière hoopte op een hoge functie in de Franse koloniën maar uitgerangeerd werd, het koloniale rijk zag ten onder gaan en verbitterd terugkeerde naar Corsica. Aanderzijds rond Aurélie, Matthieu’s zus, die in Algerije opgravingen doet naar de verdwenen kathedraal van Augustinus. Deze extra verhaallijnen dragen echter niet altijd bij tot een beter boek. Er zitten prachtige passages bij, maar het zou een krachtiger boek kunnen zijn indien bepaalde verhaallijnen minder in detail uitgewerkt zouden zijn.

Gelezen door: Theo Schippers (104 boeken)

Citaat: "Als de avond viel voelde Marcel, ver weggekropen onder de dekens, zijn hart ineenkrimpen van doodsangst omdat hij wist dat die diepe, stille nacht niet de natuurlijke, tijdelijke voortzetting van de dag was maar iets angstwekkends, een fundamentele toestand waar de aarde na een uitputtende poging van twaalf uur weer in wegzonk en nooit meer aan zou ontsnappen."

Augustinus versus auteur Ferrari
Aan ieder die, zoals ik, zich wil laten verleiden dit boek te kopen/lezen omdat Augustinus een goede, interessante filosoof was: lees Augustinus himself en laat dit boek van Ferrari links liggen. Want het is niet omdat een actuele auteur-filosoof zich voor een boek baseert op uitspraken van een oude en goede denker, dat deze actuele auteur-filosoof ook zelf een goed boek maakt.

Niet kunnen uitlezen
Het gebeurt bijna nooit dat ik een boek niet uitlees, maar dit uitlezen kon ik niet opbrengen.
De proloog ploeterde ik door, die was in de typisch vlakke, monotone taal met super lange zinnen geschreven die zo vaak voorkomt in de huidige Franse literatuur. En met beschouwingen die niet filosofisch zijn maar pure blabla. Daarna begon het verhaal. Maar in hoofdstuk één verzakte ik in zo'n ingewikkelde familie- en vriendengeschiedenis dat ik de knoop niet meer kon ontwarren. Bovendien was dezelfde stijl van de proloog nog aanwezig.

Stijl
Het hele boek is dus in die stijl van langdradige zinnen. 'Show, don't tell' heeft de auteur niet echt begrepen. Het boek lijkt meer een essay dan een roman. Goed verzorgde zinnen, maar daarom niet mooi. Wel onpersoonlijk, krachteloos, en proustiaans lang - maar dat voelt geforceerd. Met bovendien ook dat andere dat tegenwoordig typisch Frans is: deprimerend. Misschien is het een 'grappig' boek, maar dan vooral door de wrange humor. De natuur is altijd duister, de nacht is 'niet natuurlijk', alles is in verval, mensenlevens zijn onontwarbare en deprimerende kluwens, sjongejonge. Spannend wordt het nooit, leuk evenmin.

Na de eerste twee hoofdstukken heb ik doorgebladerd her en der in het boek, en ik heb gezien dat er soms wel wat gebeurde dat je met wat goede wil vermakelijk kan noemen, maar de sfeer en de stijl worden er niet beter op. Vermoeiend boek.

God
Overal wordt God erbij gesleurd. De titel van het boek refereert aan Augustinus. Die was theoloog binnen de katholieke kerk, maar wel interessant. Van Ferrari, die een actuele filosoof is, mag je dan verwachten dat er in zijn boek, met zo'n titel, interessante, en ruimdenkende interpretaties van het leven komen.
In plaats daarvan komen overal betekenisloze verwijzingen naar bijbel of god, en filosofietjes even oppervlakkig als de spirituele slogans die tegenwoordig circuleren op Facebook.

De clichés van 'Franse literatuur', 'Prix Goncourt' en 'Franse filosoof-auteur' in één boek
Kortom, ik zag helaas de clichés bevestigd:
Actuele Franse literatuur? Gegarandeerd veel te lange, monotone zinnen, deprimerend bovendien.
Actuele Franse literatuur + auteur-filosoof? Lange, monotone, deprimerende zinnen zonder intelligente inhoud.
Actuele Franse literatuur van een filosoof die de Prix Goncourt wint? Lange, monotone, deprimerende zinnen zonder intelligente inhoud, en zwaar te verteren voor de lezer bovendien.

Dus, met een e-book is dat makkelijk. Knop 'verwijderen'. 'Bent u zeker?' 'Ja!!!'
En me eventueel iets van Augustinus himself aanschaffen.